الشيخ السبحاني

194

نظام اخلاقى اسلام (تفسير سوره مباركه حجرات) (فارسى)

جا حاضر و بر هر موجودى ناظر است ، طبعا از همه چيزى آگاه خواهد بود ، ولى اگر در محدوده ماده باشد و در زندان مكان محبوس گردد ، ممكن نيست از همه چيز و از همه جا مطلع و باخبر گردد . « 1 » توضيح اينكه : هيچ موجود مادى ، از عرصه زمان بيرون نيست و هر موجودى كه در پوشش زمان قرار بگيرد ، شعاع وجود او به همان زمان محدود مىگردد و ديگر وجود او نمىتواند قبل و بعد از زمان خود را اشغال كند و قطعا از آن دو زمان آگاه نخواهد بود ، ولى اگر زندان زمان را بشكند و در ما فوق زمان قرار گيرد ، ديگر بر او ديروز و امروز مفهومى نخواهد داشت و زمان با تمام حوادثى كه در عرصه آن قرار دارند ، در برابر او حاضر خواهد بود . هر موجود مادى در نقطه مشخصى از مكان قرار مىگيرد و وجود آن ، مكان خاصى را اشغال مىكند ؛ در اين صورت ، آنچه كه با مكان او فاصله كمترى دارد ، آن را « نزديك » و چيزى كه با او فاصله زيادى دارد آن را « دور » خواهيد ناميد ، ولى اگر موجودى زندان مكان را شكست و در وجود خود نيازى به مكان پيدا نكرد و در جهان ما فوق مكان قرار گرفت ، ديگر براى او ، دور و نزديك مطرح نخواهد بود .

--> ( 1 ) . در بخشهاى آينده درباره تجرد خدا از ماده و پيراستگى او از زمان و مكان بحثهاى بيشترى خواهيم كرد .